5 uitdagingen

De vergrijzing zet de overheidsfinanciën onder druk, terwijl de arbeidsmarkt snakt naar geschikte werkkrachten. Ontoereikende investeringen in onder andere digitalisering, mobiliteit en onderwijs bedreigen intussen onze concurrentiepositie. En wat te denken van de klimaatverandering?

1. De vergrijz­ing nadert een kritiek punt

Druk op de overheidsfinanciën stijgt

Het is al decennialang voer voor discussie, maar nu is de impact van de vergrijzing pas echt voelbaar. Die trend, waarbij er steeds minder werkenden zijn voor een groeiende groep ouderen, zet zich nog tot 2040 door. Maar op de gevolgen hoeven we zo lang niet te wachten: tijdens de volgende legislatuur loopt het aantal gepensioneerden op tot bijna 3 miljoen, ruim 257.000 meer dan vandaag. Zonder nieuwe ingrepen betekent dat een enorme stijging van de jaarlijkse overheidsuitgaven: 5,4 miljard euro.

257.000 extra gepensioneerden

257.000 extra gepensioneerden

2. Krapte op de arbeids­markt

Meer en langer werken

Meer en meer vacatures raken niet ingevuld. Voor gespecialiseerde profielen is het probleem al langer gekend, maar in bepaalde Vlaamse regio’s geldt dat stilaan voor alle functies. Nochtans is er geen tekort aan werkkrachten: van de 20- tot 64-jarigen werkt in België nog geen 7 op 10. Daarmee scoort ons land onder het Europese gemiddelde. Bovendien maken demografische evoluties, zoals de vergrijzing, de krapte op de arbeidsmarkt nog nijpender. Conclusie? We moeten meer mensen aan het werk krijgen.

257.000 extra gepensioneerden leiden tot een permanent krappe arbeidsmarkt

257.000 extra gepensioneerden leiden tot een permanent krappe arbeidsmarkt

3. Overheids­investeringen schieten tekort

Infrastructuur blijft probleemkind

Besparen om te overleven of investeren om te groeien? Onze regeringen kiezen al ruim 20 jaar voor de eerste optie, maar wij gaan voor de tweede. Een schrijnend voorbeeld: het groeiende fileprobleem ondermijnt al jaren onze logistieke topligging in Europa, met het drama van de Brusselse tunnels als triest dieptepunt. De verzamelde overheden investeren net genoeg in infrastructuur om het hoofd boven water te houden. Willen we daarentegen Europese koplopers worden, dan moeten we veel meer investeren, want de cijfers spreken voor zich.

Al 20 jaar investeren overheden te weinig

Al 20 jaar investeren overheden te weinig

4. Klimaat­verandering laat zich voelen

Klimaatdoelstellingen in gevaar

Extreme weersomstandigheden worden wereldwijd meer regel dan uitzondering. De ernst van de situatie lijkt maar langzaam door te dringen bij beleidsmakers. Zo moet België volgens Europa zijn CO2-uitstoot tegen 2030 met 35% verminderen. In 2050 zouden we zelfs klimaatneutraal moeten zijn, maar met ons huidige beleid zal de reductie in 2030 amper 10% bedragen, ver onder het beoogde doel. Tijd voor verandering! De ondernemingen gaven al het goede voorbeeld, nu zullen vooral de huishoudens een extra inspanning moeten leveren.

Klimaatdoelstelling 2030 vergt trendbreuk

Klimaatdoelstelling 2030 vergt trendbreuk

5. Digitalisering vraagt om nieuwe mentaliteit

Inzetten op digitale toepassingen

Digitalisering is geen optie, maar noodzaak. Het is een onomkeerbare transformatie die verscheidene economische sectoren herdefinieert: van de financiële wereld over de logistieke en toeristische sector tot gezondheidszorg en de overheden zelf. Het probleem? We beschikken over de infrastructuur, maar maken er geen of te weinig gebruik van. Andere Europese landen snellen ons voorbij. We moeten de vierde industriële revolutie in de armen sluiten en volop gebruikmaken van big data, Internet of Things (IoT), Artificial Intelligence (AI) en cybersecurity.

Onze positie inzake digitalisering staat onder druk

Onze positie inzake digitalisering staat onder druk