9 thema's

3. Doeltreffend onderwijs

Analyse

Ons onderwijssysteem dreigt in een negatieve spiraal terecht te komen. Voor de volgende Vlaamse regering is het erop of eronder. We zetten alvast de 8 grootste knelpunten op een rij:

  1. Jongeren ontwikkelen hun talenten te weinig. Het huidige studieaanbod geeft hen onvoldoende informatie over mogelijke beroepen. Bovendien worden STEM-richtingen ondergewaardeerd in het hoger onderwijs, TSO en BSO.
  2. Jongeren verliezen te veel tijd tijdens hun studies. Vlaanderen behoort met 24% zittenblijvers tot de internationale top en in het hoger onderwijs worden studietrajecten voortdurend langer.
  3. Jongeren raken internationaal achterop. Vooral wiskunde, leesvaardigheid en wetenschappen krijgen rake klappen.
  4. Geschikte leraren zijn schaars. Voor de volgende legislatuur wordt het tekort geschat op meer dan 6.000 leerkrachten per jaar. Het beroep heeft weinig aantrekkingskracht.
  5. De internationalisering laat op zich wachten. We slagen er niet in structureel buitenlandse topstudenten, onderzoekers en docenten aan te trekken, doordat het anderstalige onderwijsaanbod te beperkt is.
  6. Ons onderwijssysteem focust niet op innovatie. Schoolbesturen missen schaalgrootte en autonomie om slagkrachtig te zijn.
  7. Duaal leren krijgt onvoldoende aandacht. In Vlaanderen houden we vast aan de traditionele scheiding tussen leren en werken.
  8. Een ongelijke verdeling van het onderwijsbudget. Verschillende OESO-rapporten tonen aan dat het secundair onderwijs veel meer steun krijgt dan het hoger en basisonderwijs.

Voorstellen

  • Meer autonomie voor de schoolbesturen, met een beperkte rol voor de overheid, vakbonden, koepels en netten. Scholen moeten professionele sociale ondernemingen worden.
  • Een nieuw STEM-actieplan met meer focus op onder andere studiekeuzebegeleiding, technische en digitale infrastructuur, bijscholing van leerkrachten en een uitbreiding van het STEM-(vrijetijds)aanbod voor jonge leerlingen.
  • Een nieuw financieringsmodel voor hoger onderwijs, met focus op studiesucces, rationalisatie, innovatieve lesvormen, internationalisering, levenslang leren en excellent onderzoek.
  • Focus op duaal leren, ook in het volwassenenonderwijs en het hoger onderwijs. Syntra Vlaanderen wordt daarbij omgevormd tot het ‘Agentschap voor Duaal Leren’, met de nodige bevoegdheden, middelen en expertise.
  • Gelijke – en betere – kwaliteit voor iedereen: een centraal gestuurd eindexamen in het lager en secundair onderwijs.
Download het Memorandum